Σελίδες

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα διαδίκτυο. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα διαδίκτυο. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Η άνοιξη του νου και το ίντερνετ



 Η άνοιξη του νου και το ίντερνετ

Ίσως δεν χρειαζόταν να παρακολουθήσω μια ομιλία ακόμα στο TED για να επιβεβαιώσω την κοινή (όλων μας) γνώμη ότι στο ίντερνετ περπατάμε στ'αγκάθια απροστάτευτοι και γυμνοί, αλλά μιας και το είδα, θα σας πω για την σημασία της ευγενούς παρακολούθησης του κάθε enter μας, για να ξέρουμε και που οδηγεί.
Κάθε enter αλλάζει την πρώτη σελίδα της μηχανής αναζήτησης, και προσαρμόζεται ανάλογα με τον χρήστη. Που σημαίνει ότι αν εγώ "χτυπάω" και θέλω ενημέρωση από επαναστατικά λινκ, όταν γράψω την λέξη «Αίγυπτος», θα μου δώσει λινκ που συσχετίζουν την Αίγυπτο με επανάσταση. Αν αντιθέτως συνήθως αναζητώ φυσιολατρικά λινκ, θα μου προτείνει σελίδες για την χώρα της Αιγύπτου με τοπία και άλλες τέτοιες πληροφορίες.
Τι σημαίνει αυτό τώρα. Σημαίνει ότι είμαι που είμαι μόνη εγώ και ο υπολογιστής μου, η ματιά μου προς τα έξω (θυμόσαστε που λέγαμε πως το ίντερνετ είναι ένα ανοιχτό παράθυρο στον κόσμο;), θα βγαίνει από παράθυρο συγκεκριμένου μεγέθους, που συνεχώς θα στενεύει, μέχρι που θα μου δείχνει μόνο όσα εγώ του έμαθα από την μηχανή αναζήτησης ότι προτιμώ. Και κάπως έτσι, θα επιβεβαιώνουμε ότι ο κόσμος είναι καταπώς τον φανταστήκαμε ότι είναι.
Παρόμοια κινείται και το φβ. Που αν δει ότι σου αρέσει η φωτογραφία, σου προτείνει σελίδες με φωτογραφίες, και αν σου αρέσει η γκρίνια, ιδιωτική ή πολιτική, σελίδες που έχουν υψηλή πιθανότητα επίσης να σου αρέσουν.
Οι εταιρείες δίνουν πολλά χρήματα για να μάθουν τις προτιμήσεις μας. Πάνω σε αυτές θα κινηθεί και η διαφήμισή τους, προσωποποιημένη και επιτυχής.
Πριν χρόνια, είχα ανοιχτό το σκάι, και άκουγα ειδήσεις. Σε διπλανό παράθυρο αναζήτησα αεροπορικές πτήσεις για Στοκχόλμη, και μάλιστα μπήκα σε δύο εταιρείες για να δω τιμές. Πόσο πήρε; 2 λεπτά;
Επιστρέφω στο παράθυρο του σκάι, για να δω εικόνα (ναι, η βουλή ήταν), και επάνω (εκεί που τρέχουν διάφορα), μου εμφανίστηκε διαφήμιση που έλεγε «θέλετε να ταξιδέψετε στην Σουηδία; Φτηνά εισιτήρια εδώ» και έδινε λινκ ενός ταξιδιωτικού γραφείου.
Τρομοκρατημένη τότε, πήγα και έσβησα τον λογαριασμό μου στην google, νομίζοντας ότι αυτή φταίει. Όχι, η IP μου φταίει, αυτήν βλέπουν τι κάνει, όλες οι μηχανές αναζήτησης…
Για εμένα το αίτημα να κυκλοφορούμε ανώνυμα στο διαδίκτυο, έχει και ένα ρίσκο, ότι η ανωνυμία είναι ο καλύτερος φερετζές της ασυδοσίας. Άρα θα προτιμούσα σαν αίτημα να έχω την υπεύθυνη πλοήγησή μου, που στην πρώτη σελίδα θα βλέπω όλες τις γνώμες και τις πηγές, χωρίς φίλτρα που χαϊδεύουν τις απόψεις μου, για να αποφασίσω ποια αλήθεια επιλέγω.
Παλιά διαβάζαμε όλες τις εφημερίδες, για να βγάλουμε τον μέσο όρο της πληροφορίας. Τώρα η πληροφορία, ποτέ δεν είναι πληροφορία σκέτη. Έχει πάντα την ερμηνεία, σε κάθε λέξη της, και περνά είτε έμμεσα είτε άμεσα στο πετσί της γνώμης μας, επιβεβαιώνοντας την ήδη υπάρχουσα. Και εδώ, βοηθά η εξατομίκευση πληροφοριών, που μας προσφέρουν οι μηχανές αναζήτησης.
Φανταστείτε κάτι. Αν όλοι οι φίλοι σας ήταν και ομοιδεάτες σας, και κανένας άλλος, δεν θα φτάνατε στην παράλογη ιδέα ότι όλος ο κόσμος είναι όπως εσείς;
Διευρύνετε τώρα τον ορίζοντα. Αν η μηχανή αναζήτησης, σε κάθε μου ανεύρεση, εκπαιδεύεται και μου δίνει μόνο όσα μου αρέσουν, δεν στενεύουν οι ορίζοντες της ορατής ερμηνείας μιας πληροφορίας;
Με τούτα όλα θέλω να πω, πως το πρόβλημα δεν είναι μόνο ο ασύστολος όγκος των πληροφοριών που δεχόμαστε (και δεν έχουμε χρόνο για επεξεργασία και κρίση), δεν είναι ότι μαθαίνουμε σε μία πολυξερία που περνά επιδερμικά στις παρυφές του μετωπιαίου μας –ή και βαθιά στον ερπετοειδή μας, είναι που ακόμα και αυτός ο τεράστιος όγκος, είναι εξατομικευμένος.
Κάποτε ψάχναμε με έναν φίλο μία πληροφορία. «Η τρίτη επιλογή είναι», μου είπε με σιγουριά που δεν σήκωνε αντίλογο (μιλούσαμε στο τηλέφωνο). Ποια Τρίτη και ποια Τετάρτη και ποια Παρασκευή ήταν η απάντησή μου –γιατί ήδη από τότε (και πολύ πριν μας ενημερώσουν για την προσωποποίηση των αναζητήσεων) το είχα δει καλά το έργο, ότι η πρώτη σελίδα του καθενός διαφέρει από του άλλου.
Εκείνο που δεν ήξερα, και δεν είχα αναλογιστεί, είναι ότι προϊούσης της εκπαίδευσης των μηχανών αναζήτησης από εμάς, θα φτάναμε να χτυπάμε το όνομα μίας χώρας, και η πρώτη σελίδα μας να δείχνει λουλουδάκια (ενώ εκεί γίνεται πόλεμος), ή θα μας δείχνει και την ακρίδα που πηδάει επαναστατικά (ενώ ούτε ρουθούνι ακρίδας δεν οσμίζεται κάποια επανάσταση).
Λύση δεν έχω, αυτά τα ξέρουν οι ειδικοί (περί ασφαλών μηχανών αναζήτησης), ως εδώ ξέρω και ως εδώ μιλώ, για να σας πω ότι εκτός από του να μην πιστεύετε τις ιδέες σας (δικά σας δημιουργήματα είναι όλες οι ερμηνείες του κόσμου και απλά βρίσκετε και πέντε σοφούς που συμφωνούν και «δένει» η θεωρία σας περί κόσμου), μην πιστεύετε και την πρώτη σελίδα σας.
Ναι, το ίντερνετ  δεν είναι μόνο το φβ (παρ΄όλα αυτά, έρευνες δείχνουν ότι, από το 60% των χρηστών του διαδικτύου είναι μέλη διαδικτυακών κοινοτήτων, και ότι οι μισοί από αυτούς ενημερώνονται από τις κοινότητες για το τι συμβαίνει στον κόσμο –άρα δημιουργούμε και δεύτερη πλαστή πραγματικότητα, αν «ακολουθούμε» ομοϊδεάτες ανθρώπους και σελίδες). Αλλά και που δεν είναι ίντερνετ το φβ, κάνουμε εμείς το διαδίκτυο -άθελα πάντα- «το δικό μας σπίτι στο λιβάδι», εκπαιδέυοντάς το να μας δείχνει μόνο τα λουλουδάκια που μεγαλώνουν (και επιβεβαιώνουν τις υπάρχουσες ιδέες μας) στον κήπο του νου μας.
Λυπάμαι για τα «κακά» νέα, υπάρχουν όμως και καλύτερα, η Άνοιξη έξω φουντώνει, και η πληροφορία της είναι κάπου έξω και μακριά από το διαδίκτυο, που ενώ μας φέρνει κοντά, μας κρατά μακριά και απ΄όσα οι αισθήσεις μας μόνο -και μοναδικά, στον πραγματικό κόσμο, καλούνται να κάνουν τα δικά τους υπέροχα λάθη.
Καλή Άνοιξη εύχομαι, διαδικτυακά πάντα, γιατί δύσκολο να γίνεις αναχωρητής, θα χάσω διασύνδεση με ανθρώπους από πολλά μέρη του κόσμου και δεν το θέλω. Αλλά θέλω και να ξέρω με τι παίζω, σαν διαβαίνω τις διαδικτυακές γέφυρες για να τους συναντήσω –αυτούς και τις πληροφορίες, επιστημονικές και μη, που τόσο αγαπώ… Καλή άνοιξη εύχομαι και στις πρώτες μας σελίδες, που ωφελεί τις πληροφορίες και ως εποχή κάνει καλό και στον νου!

 Σταυρούλα Πανοπούλου 4.2014

ΥΓ. Αν σας ενδιαφέρουν αυτά τα θέματα, δύο ενδιαφέρουσες διαδικτυακές πηγές είναι οι σχετικές ομιλίες στο TED: http://www.ted.com/topics/Internet, και οι έγκυρες ομιλίες της Ειρήνης Βουτσκόγλου στην σελίδα της: https://www.youtube.com/user/grdiva  

«Μόνοι-Μαζί» στο διαδίκτυο

.
Αφορμή για αυτήν την "συνθέαση" είναι ένα δημοσίευμα για το βιβλίο Facebook, "Μόνοι Μαζί" στην σύγχρονη τρέλα:
« Αντί να βοηθούν και να προσφέρουν παρέα, τα sites κοινωνικής δικτύωσης τύπου facebook απομονώνουν στην πραγματικότητα ακόμα πιο πολύ τους χρήστες τους, δημιουργώντας σύγχρονη τρέλα στον ψυχισμό τους. Αυτό υποστήριξε σε τηλεοπτική εκπομπή αλλά και στο τελευταίο βιβλίο της «Μόνοι Μαζί» η διάσημη αμερικανίδα κοινωνιολόγος Σέρι Τερκλ, καθηγήτρια στο ΜΙΤ και πρωταγωνίστρια στις επιθέσεις επίθεση κατά των νέων μορφών επικοινωνίας. Η Τερκλ ένωσε τη φωνή της με πλειάδα ειδικών που κατηγορούν Facebook, Twitter και λοιπά αντίστοιχα sites. Οι φρενήρεις ρυθμοί με τους οποίους επικοινωνούμε online «οδηγούν σε μία ψυχοπαθολογική συμπεριφορά», γράφει συγκεκριμένα στο νέο της βιβλίο. Μάλιστα, όπως είπε η ίδια στο δημοφιλές τηλεοπτικό σόου του κωμικού Στίβεν Κόλμπερτ, έχει πάει σε κηδείες όπου οι πενθούντες συγγενείς ελέγχουν κάθε δύο λεπτά το iΡhone τους. Σύμφωνα με την δρ. Τερκλ, η τεχνολογία απειλεί να κυριαρχήσει επί της ζωής μας και να μας απομονώσει από την επαφή με τους άλλους ανθρώπους. Δημιουργώντας μας την ψευδαίσθηση ότι μας επιτρέπει να επικοινωνούμε καλύτερα, μας κάνει να ζούμε σε μία κυβερνο-πραγματικότητα πολύ κατώτερη, και συχνά πιο σκληρή, από τον πραγματικό κόσμο. Ως το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα θεωρείται η περίπτωση της Σιμόν Μπακ που είχε 1.048 «φίλους» στο Facebook αλλά ουδείς έσπευσε να την αποτρέψει ή έστω να ειδοποιήσει τις αρχές, όταν δήλωσε ότι θα αυτοκτονήσει....»
 Υπάρχει άραγε βάση αλήθειας σε αυτή την άποψη;

Δημιουργούν πρόβλημα οι διαδικτυακές κοινότητες ;

Όταν πριν χρόνια άκουσα σε μία διάλεξη για τις στενές διαπροσωπικές σχέσεις τον όρο ecological nest για το διαδίκτυο απόρησα και ειλικρινά δεν κατάλαβα πώς θα μπορούσαμε να χωρέσουμε στον κυβερνοχώρο ανθρώπινες σχέσεις και αισθήσεις. Η τότε απάντηση που πήρα στην διευκρινιστική ερώτηση ήταν «γιατί είμαστε μόνοι». Παρά την διευκρίνιση, η αρχική μου αντίληψη ήταν ότι οι συναντήσεις αυτές γινόντουσαν στα φόρουμ, αυτοί δεν είναι άλλωστε οι θεματικοί τόποι συγκέντρωσης ανθρώπων, με κοινά ενδιαφέροντα και αναζητήσεις; Και πάλι όμως δεν διέκρινα την θαλπωρή που υπονοούσε ο ομιλητής εκείνη την ημέρα λέγοντας «κάποιοι άνθρωποι φωλιάζουν εκεί». Αργότερα βρήκα την λέξη που ξεκλείδωσε την έννοια του ecological nest, ήταν η λέξη/έννοια social network, τα κοινωνικά δίκτυα. Σήμερα σκέφτομαι ότι όποιος αισθάνεται καλά και θεωρεί αναπόσπαστο κομμάτι του εαυτού του την υπαγωγή του σε ένα κοινωνικο δίκτυο όπως το fb, τότε σίγουρα πρόκειται για έναν πολύ μοναχικό άνθρωπο που έχτισε εκεί με κόπο μια φωλιά για να αισθάνεται ζεστά κάπου.
Είμαστε μόνοι ή μαζί στο διαδίκτυο;
Ο όρος κοινωνική δικτύωση προϋπάρχει της διαδικτυακής της έννοιας και αφορά την τάση του ατόμου να επικοινωνεί με τους άλλους και να ανήκει σε μία ανθρώπινη κοινότητα. Φυσικές και εικονικές κοινωνικές δικτυώσεις φαίνεται να επιδιώκουν τον ίδιο σκοπό και σήμερα είναι παράλληλες. Γιατί αποφασίζει όμως κάποιος να μπεί σε ένα εικονικό κοινωνικό δίκτυο; Για πέντε λόγους απαντάνε κάποιοι ερευνητές, 1) επειδή οι άνθρωποι βαριούνται στη δουλειά τους, 2) επειδή είναι δυσαρεστημένοι με την ερωτική τους ζωή, 3) επειδή σε αυτόν τον κόσμο υπάρχουν πολλοί ναρκισσιστές - και ακόμα περισσότεροι ηδονοβλεψίες, 4) επειδή θέλουν να τα πάνε καλά με τους (έστω και εικονικούς) άλλους, και  5) γιατί θέλουν να ξεχωρίσουν και να διακριθούν ανάμεσα σε αυτούς. 
Για να τα κάνεις όμως όλα αυτά πρέπει να έχεις χρόνο, η κοινωνική δικτύωση αν στοιχίζει σε κάτι είναι ότι την πληρώνεις με τον ανεκτίμητα πολυτιμο χρόνο σου. Αν αληθεύουν οι προηγούμενοι λόγοι για την ένταξη στα δίκτυα, μοιάζει πιθανό και φαίνεται λογικό οι άνθρωποι αυτοί να είναι έτοιμοι να υπογράψουν δέσμευση χρόνου, για να καλύψουν τις συγκεκριμένες ανάγκες τους.  Όμως ο χρόνος που θα διαθέσεις δεν αναγράφεται κατά την ένταξη, στην αρχή το κάνεις ‘’για διάλειμμα’’ για να χαζολογήσεις και να χαλαρώσεις, σύντομα όμως το διάλειμμα επεκτείνεται και κατατρώει το 24ωρο, «όποιος δεν το αντιλαμβάνεται ότι του συμβαίνει ενώ το κάνει, έχει σοβαρό πρόβλημα» είπε χαρακτηριστικά κάποιος σε ερευνητική συνέντευξη. Το γιατί κάποιος θα μείνει πολύ χρόνο συνδεδεμένος στο δίκτυο ποικίλει, και ενώ ο ίδιος θα πει ότι εξαρτάται από τον τάδε ειδικό  στόχο, στην ουσία καθορίζεται μόνο από τον χρόνο που διαθέτει "για χάσιμο". 
Έχετε δει άνθρωπο ευτυχισμένο με την δημιουργική δουλειά του και ερωτευμένο με τον σύντροφό του να μπαίνει συνέχεια στο φέισμουκ; Δεν νομίζω. Αντίθετα άνθρωποι απελπισμένοι από την ανούσια εργασία τους και από το κενό στις σχέσεις τους κινδυνεύουν να γίνουν πρωταθλητές στην διαδικτύωση. Ακραία περίπτωση καθήλωσης στον χρόνο αποτελεί το περιστατικό μιας νέας που επί μακρόν και επί καθημερινής βάσης μελετούσε την σελίδα του κάποτε αγαπημένου της για να παρακολουθεί τις δραστηριότητές και τις φιλίες του ώστε να διακρίνει τον κατάλληλο χρόνο για την επόμενη κρούση της. Το άρθρο παρουσίασε και άλλες τέτοιες συμπεριφορές που εκτός από το χάσιμο χρόνου έδειχναν κα μια εμμονή της σκέψης σε μια ιδέα ή ένα πρόσωπο, ο τίτλος του άρθρου ήταν Facebook OCD -  ευφυολόγημα προφανώς των συγγραφέων μιας και δεν υπάρχει τέτοια διαταραχή. 
Υπάρχει όμως μια διαταραχή που σύντομα θα εισαχθεί στο DSM και είναι η «εξάρτηση από διαδίκτυο». Τα κριτήρια που αξιολογούν την παθολογική χρήση του διαδικτύου είναι τα εξής: 1)  προσκόλληση στον παγκόσμιο ιστό, 2) μία ανάγκη για αυξημένο χρόνο παραμονής σε σύνδεση ώστε να επιτευχθεί ένα επίπεδο ικανοποίησης, 3)   αποτυχημένες προσπάθειες περικοπής του χρόνου παραμονής, 4) ευερεθιστότητα, κατάθλιψη ή ύφεση της διάθεσης όταν η χρήση περιορίζεται, 5) παραμονή στη σύνδεση περισσότερο από όσο αρχικά ήταν προγραμματισμένο, 6) διακινδύνευση μίας δουλειάς ή μίας εργασίας εξαιτίας της χρήσης του ιστού, 7) ψευδείς δηλώσεις στους άλλους σε σχέση με τον πραγματικό χρόνο χρήσης, 8) παραμονή στη σύνδεση ως ένας τρόπος ρύθμισης της διάθεσης. Σύμφωνα με το Τμήμα Προβληματικής Χρήσης Διαδικτύου η πλήρωση πέντε των οκτώ αυτών κριτηρίων, είναι ικανή για την τοποθέτηση της διάγνωσης.
Πέραν του ίδιου του εθισμού στο μέσον, με την αλυσίδα συμπεριφορών που αυτό προκαλεί δυσκολεύοντας την ζωή μας, υπάρχει περίπτωση να αλλάζει μονιμότερα χαρακτηριστικά μας; μπορεί για παράδειγμα να μας κάνει νάρκισσους; Κατά την γνώμη των ειδικών αυτό είναι τάση συμπεριφοράς που προϋπάρχει.  Τα προφίλ των κοινωνικών δικτύων είναι δομημένα εγωκεντρικά, περιστρέφονται γύρω από το άτομο και το προτρέπουν να παρέχει προσωπικά στοιχεία στους φίλους του. Αυτή η διαδικτυακή "πρόταση" δεν σημαίνει ότι θα κάνει κάποιον νάρκισσο - ενώ δεν είναι, σημαίνει όμως θα υλοποιηθεί με ευχαρίστηση από μία ναρκισσιστική προσωπικότητα. Αν κάτι σίγουρα κάνει το fb είναι ότι διαθέτει άπλετα χώρο και τρόπο για να εκδηλωθούν ευκολότερα τέτοιες ιδιόμορφες ανθρώπινες πλευρές. Το fb δεν μετατρέπει σε νάρκισσο ή σε ηδονοβλεψία κάποιον που δεν είναι. Ενθαρρύνει όμως κάποιες μορφές ναρκισσισμού και ηδονοβλεψίας, και επιτείνει αυτές τις τάσεις με την ευκολία που παρέχει στη δημοσίευση και στην παρακολούθηση τέτοιων δημοσιεύσεων (είναι τόσο εύκολο να δημοσιεύσεις 500 προσωπικές φωτογραφίες και να πάρεις 1.500 ενισχυτικά like από κάποιους που προσφέρονται να σε δουν).
Ας επιστρέψουμε όμως στην κοινωνική δικτύωση. Οι δύο τύποι δικτύωσης, φυσική και εικονική, σηματοδοτούν φαινομενικά στην κάλυψη της ίδιας ανθρώπινης ανάγκης, την κοινωνικότητα και το συνυπάρχειν. Το πετυχαίνουν όμως το ίδιο καλά και οι δύο;
Αν μέτρο της επιτυχημένης κοινωνικής μας δικτύωσης είναι το να είμαστε δημοφιλείς στο δίκτυο που ανήκουμε τότε θα υποθέταμε ότι υπάρχει αντιστοίχιση μεταξύ της φυσικής και εικονικής δικτύωσης. Αυτό όμως δεν συμβαίνει. Άτομα ικανότατα στην πραγματική ζωή δεν είναι δημοφιλή στην διαδικτυακή (ή δεν ανήκουν καν σε δίκτυο) και αντίστροφα, άτομα διαδικτυακά δημοφιλή με χιλιάδες φίλους δεν διαθέτουν ουδεμία κοινωνική ικανότητα στην πραγματική. Ποιοι παράγοντες εμπλέκονται στην επιτυχημένη δικτύωση;
Έρευνες έδειξαν ότι στην κοινωνική δικτύωση (φυσική και εικονική) ενεργοί παράγοντες που καθορίζουν και την επιτυχία ενός ατόμου στην διαδικτύωση είναι οι εξής, η Εξωστρέφεια (τάση αναζήτησης διέγερσης στην παρέα των άλλων, χαρακτηρίζεται από ενέργεια και θετικά συναισθήματα), η Συναισθηματική Νοημοσύνη (ικανότητα αναγνώρισης και ανταπόκρισης των σκέψεων και συναισθημάτων, εαυτού και άλλων, κατά την διάρκεια ανθρώπινων αλληλεπιδράσεων) και η Μακιαβελική Ικανότητα, γνωστή και ως πολιτική ευφυΐα ή κοινωνική νοημοσύνη (ικανότητα για  χειριστικούς ελιγμούς των άλλων για ίδιο όφελος). 
Οι μελέτες που ακολούθησαν έδειξαν ότι παρότι η Συναισθηματική Νοημοσύνη και η Μακιαβελική Ικανότατα είναι αντίθετα χαρακτηριστικά, προβλέπουν και οι δύο θετικά την κοινωνική δικτύωση. Όμως η διαφορά τους είναι πολύ σημαντική στο είδος των δεσμών που δημιουργούν. Τα μακιαβελικά άτομα συλλέγουν φίλους χωρίς νόημα - με άλλα λόγια ανθρώπους που θα τους φανούν χρήσιμοι σε ένα στόχο ή μια ιδιοτελή προοπτική και συνδέονται μαζί τους με αδύναμους δεσμούς δικτύωσης, ενώ οι συναισθηματικά ευφυείς άνθρωποι επικεντρώνονται περισσότερο στην ανάπτυξη «γνήσιων» και με νόημα ισχυρών δεσμών  δικτύωσεις. Τα μακιαβελικά άτομα και οι συναισθηματικά ευφυείς άνθρωποι διαφέρουν επίσης και ως προς την υποκειμενικής ικανοποίησης στη ζωή τους σε σχέση με το κοινωνικό τους δίκτυο, έτσι οι γνήσιοι φίλοι και οι στενοί δεσμοί είναι ισχυρότατος παράγοντας ικανοποίησης στην ζωή των δεύτερων ενώ για τους πρώτους αυτό δεν σημαίνει τίποτα - ακόμα και όταν συνδυάζεται με πρακτικές Εξωστρέφειας. 
 Πέρα από τους παράγοντες που οι επιστήμονες θεωρούν εμπλεκόμενους στην διαδικασία της διαδικτύωσης, υπάρχει μία ακόμα αλήθεια. Κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός, σύμφωνα με τα τρία χαρακτηριστικά που είπαμε πριν τείνει να δημιουργεί έναν από τους δύο δεσμούς δικτύωσης, όμως οι μορφές και οι τύποι αυτών των δεσμών ποικίλουν. Αυτό σημαίνει ότι η κοινωνική δικτύωση (φυσική και εικονική) όπως και κάθε ανθρώπινη συμπεριφορά, επηρεάζεται από σημαντικές ατομικές διαφορές.
Η αύξηση της δημοτικότητα ως μέτρο της επιτυχίας μας σε ένα δίκτυο δεν είναι σίγουρο ότι θα μας κομίσει την ευτυχία, υπάρχουν θεμελιώδεις διαφορές μεταξύ αυτών που ανταλλάσσονται σε μία επιφανειακή και σε μία φιλία ουσίας – ακόμα και διαδικτυακή. Είναι όμως αυτό αρκετό ή θα επιδιώξουμε μεγαλύτερη επιτυχία;
Ο Αριστοτέλης είπε για την φιλία «αληθινός φίλος είναι αυτός που σκέφτεται ότι είσαι καλός». Πώς μεταφράζεται αυτό στην γλώσσα του φέισμουκ; άραγε πόσες φιλίες θα είχε στο facebook ο αρχαίος έλληνας φιλόσοφος αν ζούσε σήμερα;
Ας δούμε τώρα την «τρέλα» της Τερκλ (μας αφορά;)
Στις διαδικτυακές κοινότητες μπαίνουμε λίγο πολύ τυχαία. Το τι είναι το μαθαίνουμε  στην πράξη και στην πράξη αποφασίζουμε τι είδους ζωή θέλουμε να έχουμε εντός της. Τα θέματα που αντιμετωπίζουμε από τις πρώτες μας μέρες στο fb είναι οι φίλοι και οι δημοσιεύσεις. Αυτό το «φίλοι» και αυτό το συναλλασσόμενο «κάτι» πιθανά να παράγει την «επικοινωνία» που φοβάται η Τερκλ ότι οδηγεί στην «σύγχρονη τρέλα». Θα επιλέξουμε άραγε συμπεριφορές ή θα ακολουθήσουμε τις συμπεριφορές των άλλων για να είμαστε αρεστοί; Οι έντονες ριπές της αρχικής σελίδας από δημοσιεύσεις φίλων και η ανάγκη να συμμετέχουμε σε αυτό τον χορό δεν θα μάς ωθήσει στο «τι σκέφτεστε;» για μια παρόμοια δημοσίευση; Η δική μας υπαγωγή στις κοινότητες είναι βέβαιο ότι ήρθε για να καλύψει την κοινωνική ανάγκη μας του συνυπάρχειν. Όμως απο ποιό λόγο παρακινηθήκαμε στην ένταξη; από τον 6ο, 7ο, 8ο ή από άλλον; και αν δεν αναγνωρίσουμε την ειδική ανάγκη μας οδήγησε εδώ πώς θα την καλύψουμε, τυφλά και τυχαία; Άραγε ο τρόπος που φερόμαστε και ο χαρακτηριστικός τύπος ανθρώπινων δεσμών που ακολουθούμε στην κανονική μας ζωή θα αντέξει να υπάρχει και στην διαδικτυακή; Και αν όχι πόσο θα μας αλλάξει αυτή η αλλαγή; Το ότι όλα γίνονται δημόσια πόσο θα πιέσει την γνώμη μας και τις επιλογές μας; Είμαστε σίγουρα ασφαλείς σε αυτό το περιβάλλον;
Μια ευθύβολη απάντηση στο "Μόνοι Μαζί" της Τερκλ θα ήταν ότι αυτή η "τρέλα" αφορά αποκλειστικά κάποιους κακομοίρηδες, μοναχικούς και δυστυχισμένους, χαμηλής συγκρότησης και αυτοεκτίμησης ανθρώπους. Γιατί μόνο αυτοί -και επειδή δεν έχουν φίλους- εξαρτώνται τόσο πολύ απο τους διαδικτυακούς. Οι συμπεριφορές τους και οι προτιμήσεις τους, άγονται και φέρονται μόνο και μόνο για να γίνονται αρεστοί.  Οι αρχικές τους σελίδες είναι ανούσιες και κατακλύζονται από τις πολλές δημοσιεύσεις των πολλών τους φίλων. Οι άνθρωποι αυτοί δεν προλαβαίνουν καν να δουν τις δημοσιεύσεις - πολύ περισσότερο να τις επεξεργαστούν γνωστικά. Η διαφορετικότητα των πληροφοριών κάνει τον νου τους περισκόπιο που γυρνά συνεχώς προς διαφορετικές κατευθύνσεις και η θεματική εναλλαγή ουδόλως τους βοηθά στην συγκέντρωση. Και το παράδοξο, όλο αυτό, αυτοί οι καημένοι άνθρωποι, το λένε «επικοινωνία» ...και μάλιστα στηρίζονται σε αυτήν!
Εμείς όμως - που δεν είμαστε σαν κι αυτούς, καταλαβαίνουμε ότι όλο αυτό είναι μία ψευδαίσθηση, και μάλιστα εικονική. 
Ευτυχώς (για εμάς) η τρέλα που φοβάται η κα Τερκλ είναι σπάνια και αφορά μόνο εκείνους (έτσι δεν είναι;)

Σταυρούλα Πανοπούλου 01.2011



Η σημασία των λέξεων στη ζωή μας


Συζήτηση με αφορμή το glossary chat

Γράφοντας στη συνομιλία του fb συχνά δυσκολευόμαστε να εκφραστούμε λόγω του περιορισμένου χώρου που διατίθεται για την γραφή μας. Θα μπορούσε το glossary chat, το ειδικό λεξιλόγιο που μας προτείνεται σαν εναλλακτικός διαδικτυακός λόγος, να «διορθώσει» αυτή την αδυναμία του fb και πιθανά και άλλων συνομιλιών στο ίντερνετ; Λένε ότι κερδίζεις χώρο και χρόνο, χάνεις άραγε κάτι άλλο; Μελετήστε λίγο τα glossary chat (1) και (2), που πολύ εύκολα βρήκα στο διαδίκτυο, κι ας ξεκινήσουμε μία συζήτηση για την σημασία του στη ζωή μας.


Η σημασία των λέξεων στη ζωή μας

Στην συζήτηση συμμετείχαν:
► Γιάννης Κουτσόλαμπρος "ότι αξίζει θα επιβιώσει"
► Βάνα Ηλιάκη "γλωσσικός ευνουχισμός"
► Κώστας Ζωγραφόπουλος "αντέχουν τα κύτταρα της σκέψης μας την ταχύτητα;"
► Αναστασία Παπαγεωργίου "τρέχοντας με γκρίκλις"
► Νατάσσα Χατζημπεκιάρη "Διός ανάθεμα"
► Σταυρούλα Πανοπούλου "οι Λέξεις στις Σκέψεις"

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Με αφορμή το glossary chat
" ότι αξίζει θα επιβιώσει "

του  Γιάννη Κουτσόλαμπρου                                                             18-1-2011

Τα έχει σαρώσει όλα αυτά η ζωή. Ας τα χρησιμοποιούν όσοι μπορούν. Και χώρο γλυτώνουν και σαφήνεια κερδίζουν και έχουν την απόλαυση της συνομιλίας με "ομόγλωσσους". Καθόμαστε σαν τους γέρους του Μάπετ να σχολιάζουμε τη ζωή που κυλάει κατω απο το μπαλκόνι μας με φασαρία. 'Ξέρεις, στην εποχή μου... " 

Η γλώσσα και το νερό, η θάλασσα και τα φυσικά φαινόμενα δεν υπακούουν σε πρέπει κι έχουν αλλεργία στους περιορισμούς. Εξάλλου κάθε γενιά παραπονιέται για την καταστροφή (και γλωσσική) που φέρνουν οι επόμενες. Ας θυμηθούμε τον θρήνο για τη μετάφραση της αρχαίας τραγωδίας, την κατάργηση των τόνων, της αρχαίας απο τα σχολεία και τόσα άλλα. Ότι αξίζει θα επιβιώσει απο τη μια, αλλά απο την άλλη και το βάρος υμών των παλαιότερων στη συζήτηση θα κρατήσει λίγο τα μπόσικα, άρα είναι αναγκαία και η παραπάνω γκρίνια ως φυσιολογικό φαινόμενο της μάχης των γενεών.  

Δυό πράματα λέω για το πρόβλημα: Να μη γκρινιάζουμε σαν κομμένες κεφαλές πάνω απο το χυμένο γάλα αλλα να δουμε πως η νέα κατάσταση αντιμετωπίζεται. Να συνεχίζουμε να μεταφέρουμε έντονα και παθιασμένα τη δική μας κουλτούρα και γλώσσα στις νέες γενιές. Η ζωή θα κάνει τα υπόλοιπα. 

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Με αφορμή το glossary chat
" γλωσσικός ευνουχισμός "

της  Βάνας Ηλιάκη                                                                               19-1-2011

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ:η μόνη γλώσσα στον κόσμο,που οι λέξεις της εχουν πρωτογένεια,Ολες οι άλλες γλώσσες είναι συμβατικές,δηλαδή σημαίνουν κάτι οι λέξεις τους,επειδή απλά ,συμφωνήθηκε μεταξύ αυτών που τη χρησιμοποιούν...
Σίγουρα,το ειδικό λεξιλόγιο,διευκολύνει την επικοινωνία στο f.b.,κάνοντας την πιο γρήγορη και απλή.¨Ομως,κάθε νόμισμα ,εχει δύο όψεις.

Η σύγχρονη ζωή,οδηγεί σε ένα γλωσσικό ευνουχισμό,μία αποδυνάμωση του γλωσσικού μας θησαυρού,με την εισδοχή εικόνας,που καλλιεργεί σύμβολα,και ένα άνθρωπο...παθητικό δέκτη.Γλωσσική απλούστευση,λοιπόν....για εύκολη μάθηση ,με ελάσσονα κόπο;;;;
Ας κάνει ο καθένας ό,τι νομίζει σωστό,αλλά ας έχει στο πίσω μέρος του μυαλού του πώς η γλώσσα μας είναι πλούσια,εύπλαστη και εφευρετική,και ότι κάνοντάς της κάποιος περικοπές...είναι σα να θέλει να μιλήσει σε ένα τυφλό για χρώματα!!

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Με αφορμή το glossary chat
" αντέχουν τα κύτταρα της σκέψης μας την ταχύτητα; "

του  Κώστα Ζωγραφόπουλου                                                          21-1-2011

Διάβασα με προσοχή τις παρεμβάσεις και τις αναλύσεις του φαινομένου που το ονομάζουμε glossary chat. Εν πολλοίς με βρίσκουν σύμφωνο και σκιαγραφείται το γεγονός με εύστοχο τρόπο. Θα ήθελα όμως να βάλω μια προβληματική που μου ήρθε στο μυαλό και δίνει μια απάντηση (κατά την αίσθηση μου) στο «γιατί» του ζητήματος.
Κάθε φαινόμενο λοιπόν εξέλιξης που συντελείται διαχρονικά στη ζωή μας, έχει μια αιτία πιο απλή που καθορίζει νομοτελειακά την εμφάνιση της κάθε νόρμας στη λειτουργία ενός πολιτισμού.
Έτσι, από την εποχή του πολλαπλασιασμού των αποδόσεων της παραγωγής των ανθρώπων, δηλαδή της βιομηχανικής επανάστασης, το μέγεθος που «άλλαξε» μέσα στη σκέψη των ανθρώπων ήταν η ταχύτητα. Η δυνατότητα εξυπηρέτησης με αγαθά σε κάθε μονάδα ατομικής παραγωγής, πολλαπλασιάστηκε ραγδαία και μέσα από μια γεωμετρική πρόοδο φτάσαμε στην σημερινή εποχή όπου τα προϊόντα και οι πληροφορίες τρέχουν με ένα ασύλληπτο ρυθμό για τα οργανικά μέτρα της ανθρώπινης κατανόησης.
Αυτό σημαίνει ότι , σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής μας υφιστάμεθα μια ταχύτητα που δεν μας αφήνει περιθώρια να βιώσουμε στο ήδη πεπαλαιωμένο κυτταρικό μας σύστημα τα συμβαίνοντα. Θα έλεγα ότι ταξιδεύουμε χωρίς να βιώνουμε στο μυαλό την αφομοίωση του νέου τόπου, εξελισσόμαστε οικονομικά χωρίς σύνδεση του κάματου με το αποτέλεσμα, αγαπάμε χωρίς την δυνατότητα να δημιουργήσουμε σχέσεις ψυχής.
Κερδίσαμε το «Πολύ» και το «Γρήγορα» στη ζωή μας , με ένα κόστος να χάσουμε την αρμονία της αίσθησης μέσα από την οποία πορεύτηκε το σώμα μας χιλιάδες χρόνια. Δεν μας ενδιαφέρουν οι αποχρώσεις πλέον στην ομιλία μας αλλά η πληροφορία που θα μας κάνει να επιλέξουμε γρήγορα τη δράση μας μέσα σε αυτό το φιλοσοφικό πλαίσιο που το καθορίζουμε ως ζωή.
Δεν υπάρχει λοιπόν «καλό» ή «κακό» στην εξέλιξη της κοινωνίας σκέψης των ανθρώπων, αλλά αποτελεσματικό ή μη στο εγγύς ή απώτερο μέλλον. Μα ακόμη και η έκπτωση ενός πολιτισμού δεν είναι μέσα στα πλαίσια της ολοκλήρωσης του;
Αν είχαμε «φιλοσοφία» (διαφορετική) στη ζωή μας ίσως μπορούσαμε να βρούμε την χρυσή τομή σε μια αρμονία λιγότερης ταχύτητας και περισσότερης ανθρώπινης αισθαντικότητας.
Όμως αυτό είναι μια πολύ λεπτή απόχρωση που η αγωνία ενός πολιτισμού που εκπίπτει δεν έχει την ηρεμία και την συγκρότηση να την αντιληφθεί.
Ευχαριστώ για την φιλοξενία της σκέψης. 

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Με αφορμή το glossary chat
" τρέχοντας με γκρίκλις  "

της Αναστασίας Παπαγεωργίου                                                       21-1-2011

Είναι ίδιον των νέων να τρέχουν (τώρα τι θέλουν να προλάβουν είναι άλλο θέμα) , έτσι στο γραπτό τους λόγο , αλλά ακόμη και στον προφορικό χρησιμοποιούν συντομογραφίες και λέξεις σύμβολα, δικά τους, που εγώ προσωπικά κάνω προσπάθεια να κατανοήσω.
Θυμάμαι τα κομιξ που διαβάζαμε παιδιά είχε παντού σύντομες λέξεις όταν ήθελε να δηλώσει συναίσθημα . Όπου ο ήρωας γελούσε δυνατά έγραφε (χαχαχαχαχα!!!!), όταν γελούσε πονηρά έγραφε (χιχιχι...), όταν έκλαιγε έγραφε ( ΣΝΙΦ...) και πολλά άλλα.
Όλα όμως στα Ελληνικά.
 
Νομίζω πως εδω είναι το θέμα μας και όχι στις συντομογραφίες. Κατά την δική μου άποψη είναι στημένο όλο αυτό με μεγάλη ακρίβεια... Μάλιστα δεν έγινε από την μια μέρα στην άλλη, όπως και πάρα πολλά άλλα που συμβαίνουν, κι εμείς... ντοπαριζόμαστε μπροστά στην τηλεόραση μέσα στην κατάθλιψη του καναπέ που αγοράσαμε με πλαστικά χρήματα που τόσο απλόχερα μας προσέφεραν, και μας αφήρεσαν την παιδεία μας. Όλα πολύ επιτηδευμένα τα ετοίμασαν για μας χωρίς εμάς... και τώρα που αρχίσαμε να το αντιλαμβανόμαστε είναι σαν να έχουμε φάει ένα δυνατό σκαμπίλι και βλέπουμε αστεράκια..
Όλη αυτή η τάση των νέων να γράφουν με λατινικούς χαρακτήρες για να εκφράσουν ελληνικές έννοιες (γκικλις) δεν έγινε από την μια μέρα στην άλλη.
Είναι ένα χαρακτηριστικό πλήγμα κατά της ελληνικής σκέψης και γενικά του πολιτισμού μας , αφού η έκφραση μας γίνεται μέσω της γλώσσας.
Διάβασα την αντίδραση της Ακαδημίας Αθηνών για το συγκεκριμένο θέμα.
Ακόμη στο Υπ. Παιδείας έγιναν ερωτήσεις για την εξέλιξη του φαινομένου και από ανταποκριτές του ξένου τύπου.
Η γλώσσα μας είναι ζωντανή! Στο δικό μας αλφάβητο στηρίχτηκαν η Λατινική και πολλές άλλες γλώσσες.. Είναι δυνατόν να μπαίνουμε στο παιχνίδι τους και να καταργούμε μόνοι μας την γλώσσα μας; ή να μειώνουμε την δυναμική της;
Και ακόμη χειρότερο να την μεταμφιέζουμε να αλλάζουμε την γραφή μας;
Αν έχουμε κάτι που μας κάνει υπερήφανους είναι ο πολιτισμός μας, η φιλοσοφία μας, και η γλώσσα μας που έχει μείνει αναλλοίωτη χιλιάδες χρόνια.
Ας μην συμμετέχουμε λοιπόν σε αυτό το κατευθυνόμενο έγκλημα που μας σπρώχνει η νέα τάξη πραγμάτων και θέλει να καταστρέψουμε μόνοι μας τα θεμελιακά στοιχεία του πολιτισμού μας.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Με αφορμή το glossary chat
" Διός ανάθεμα "

της  Νατάσσας Χατζημπεκιάρη                                                           23-1-2011

Διάβασα με ενδιαφέρον τους σχολιασμούς σας και αρκετά από όσα γράφτηκαν με καλύπτουν.  Κάθε φορά όμως που ακούω ή διαβάζω για θέματα που αφορούν την γλώσσα μας το πρώτο που έρχεται στο μυαλό μου είναι 2 ομιλίες του Ξ. Ζολώτα στην Ουάσιγκτον στις 26 Σεπτεμβρίου 1957 και στις 2 Οκτωβρίου 1959 . Σας τις παραθέτω :

"Αγγλοελληνικοί" Λόγοι
Ο πρώην πρωθυπουργός και καθηγητής κ. Ξενοφών Ζολώτας είχε εκφωνήσει δύο λόγους στην Ουάσιγκτον (στις 26 Σεπτεμβρίου 1957 και στις 2 Οκτωβρίου 1959), οι οποίοι έμειναν μνημειώδεις. Αιτία ως προς αυτό δεν ήταν μόνο το περιεχόμενό τους αλλά και η γλώσσα τους. Υποτίθεται ότι η γλώσσα των λόγων ήταν η αγγλική. Κατ' ουσίαν όμως, με την αφαίρεση λίγων συνδέσμων, άρθρων και προθέσεων η γλώσσα είναι η Ελληνική. Το ακροατήριό του αποτελούσαν οι σύνεδροι της Διεθνούς Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης και δεν αντιμετώπισαν τότε κανένα πρόβλημα στην κατανόηση τού προφορικού κειμένου που ανέγνωσε ο Έλληνας καθηγητής. Εκείνο τον καιρό, κατείχε την θέση τού διευθυντή Τραπέζης Ελλάδος και διαχειριστή του ελληνικού Δημοσίου Χρέους.

Ακολουθεί ο λόγος της 26/9/1957:

"Kyrie, I eulogize the archons of the Panethnic Numismatic Thesaurus and the Ecumenical Trapeza for the orthodoxy of their axioms, methods and policies, although there is an episode of cacophony of the Trapeza with Hellas. With enthusiasm we dialogue and synagonize at the synods of our didymous organizations in which polymorphous economic ideas and dogmas are analyzed and synthesized. Our critical problems such as the numismatic plethora generate some agony and melancholy. This phenomenon is characteristic of our epoch. But, to my thesis, we have the dynamism to program therapeutic practices as a prophylaxis from chaos and catastrophe. In parallel, a Panethnic unhypocritical economic synergy and harmonization in a democratic climate is basic. I apologize for my eccentric monologue. I emphasize my euharistia to you, Kyrie to the eugenic arid generous American Ethnos and to the organizes and protagonists of his Amphictyony and the gastronomic symposia".

Δύο χρόνια αργότερα, το 1959, ο Ξ.Ζολώτας έδωσε μία άλλη ελληνοαγγλική ομιλία, ζητώντας να τον ακούσουν με προσοχή, ακόμα κι αν υπήρχε ο κίνδυνος να κουράσει τους ακροατές του. Ιδού ο λόγος και η ελληνική του "μεταγραφή":

"Kyrie,
It is Zeus' anathema on our epoch (for the dynamism of our economies) and the heresy of our economic method and policies that we should agonize the Skylla of nomismatic plethora and the Charybdis of economic anaemia. It is not my idiosyncracy to be ironic or sarcastic but my diagnosis would be that politicians are rather cryptoplethorists. Although they emphatically stigmatize nomismatic plethora, they energize it through their tactics and practices. Our policies should be based more on economic and less on political criteria. Our gnomon has to be a metron between economic,strategic and philanthropic scopes. Political magic has always been anti-economic. In an epoch characterized by monopolies, oligopolies, monopolistic antagonism and polymorphous inelasticities, our policies have to be more orthological, but this should not be metamorphosed into plethorophobia, which is endemic among academic economists. Nomismatic symmetry should not antagonize economic acme. A greater harmonization between the practices of the economic and nomismatic archons is basic. Parallel to this,we have to synchronize and harmonize more and more our economic and nomismatic policies panethnically. These scopes are more practicable now, when the prognostics of the political and economic barometer are halcyonic. The history of our didimus organization on this sphere has been didactic and their gnostic practices will always be a tonic to the polyonymous and idiomorphous ethnical economies. The genesis of the programmed organization will dynamize these policies. Therefore, i sympathize, although not without criticism one or two themes with the apostles and the hierarchy of our organs in their zeal to program orthodox economic and nomismatic policies, although I have some logomachy with them.I apologize for having tyranized you with my Hellenic phraseology. In my epilogue, i emphasize my eulogy to the philoxenous aytochtons of this cosmopolitan metropolis and my encomium to you, Kyrie stenographers."
http://www.youtube.com/watch?v=2XAcuxFqk9k

Και μία ομιλία στα Γαλλικά του Ξ. Ζολώτα:
"Le dedale synchrone du cosmos politique"

"Kyrie,
Sans apostropher ma rhetorique dans l' emphase et la plethore, j' analyserai elliptiquement, sans nul gallicisme, le dedale synchrone du cosmos politique caracterise par des syndromes de crise paralysant l' organisation systematique de notre economie. Nous sommes periodiquement sceptiques et neurastheniques devant ces paroxysmes periphrasiques, cette boulimie des demagogues, ces hyperboles, ces paradoxes hypocrites et cyniques qui symbolisent une democratie anachronique et chaotique. Les phenomenes fantastiques qu'on nous prophetise pour l' epoque astronomique detroneront les programmes rachitiques, hybrides et sporadiques de notre cycle atomique. Seule une panacee authentique et draconienne metamorphosera cette agonie prodrome de l' apocalypse et une genese homologue du Phenix. Les economistes technocrates seront les strateges d' un theatre polemique et dynamique et non les proselytes du marasme. Autochtones helleniques, dans une apologie cathartique, psalmodions les theoremes de la democratie thesaurisante et heroique, soyons allergiques aux parasites allogenes dont les sophismes trop hyalins n' ont qu'une pseudodialectique. En epilogue a ces agapes, mon amphore a l' apogee, je prophetise toute euphorie et apotheose a Monsieur Giscard d' Estaing, prototype enthousiasmant de la neo-orthodoxie economique et symbole de la palingenesie de son ethnie gallique.
"

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Με αφορμή το glossary chat
" οι Λέξεις στις Σκέψεις "

της Σταυρούλας Πανοπούλου                                      24-1-2011
                                          

Το glossary chat είναι συντομεύσεις ολόκληρων προτάσεων της αγγλικής γλώσσας. Με τρία ή τέσσερα κεφαλαία γράμματα (ίσως τα κεφαλαία να είναι ένδειξη χρήσης αυτής της γλώσσας) στέλνεις στον άλλον ένα ολόκληρο νόημα. Μελετώντας τον κατάλογο αυτών των «προτάσεων» είδα ότι περιλαμβάνει εκφράσεις απλής συναναστροφής. Καθώς χτίστηκε πάνω στην ήδη απλή αγγλική γλώσσα δεν αποτελεί παρά μία υπεραπλούστευσή της. Χωρίς να θέλω να συγκρίνω τις γλώσσες μας, αγγλική και ελληνική (άλλωστε για αυτό έχουν μιλήσει άλλοι που γνωρίζουν καλύτερα το θέμα), θα ήθελα να αναφερθώ στην σημασία που έχουν οι λέξεις  για την σκέψη. 


Οι λέξεις στις Σκέψεις

Οι λέξεις συσχετίζονται με την σκέψη, μέσω των εννοιών που της προσφέρουν, καθορίζοντας την δυνατότητα της διαδρομής της.

Οι σκέψεις και οι λέξεις
Σκεφτόμαστε με λέξεις. Οι σκέψεις σαν κύματα  ξεδιπλώνονται γρήγορα και σειριακά πάνω σε συστάδες λέξεων, τρέχοντας προς το αναζητούμενο νοητικό τους προορισμό. Πολλές φορές δεν τις προλαβαίνουμε , άλλες φορές πάλι που ο ρυθμός τους βραδύνει, έχουμε στιγμιαία εικόνα τους - πάλι σε μορφή αφαιρετικών λεκτικών προτάσεων. Οι στιγμιαίες αυτές εικόνες των σκέψεων αποτελούν για εμάς νησίδες κατανόησης της εξέλιξής τους και για τις ίδιες ορμητήριο για την επόμενη διαδρομή τους. Τα ταξίδια της σκέψης μας, επηρεάζονται από τον πλούτο των λέξεων-εννοιών και από το εύρος των διασυνδέσεων που τους κάνει ο προσωπικός τρόπος με τον οποίον σκεφτόμαστε. Οι λέξεις και τα νοήματά τους φτάνουν σε εμάς μέσα από την εκπαίδευση, την κοινωνική συναναστροφή και τις ιδιωτίες μας στη γνώση, και αποτελούν τα εργαλεία του νου για την διερεύνηση και την ερμηνεία του κόσμου μας.  Ο πλούτος των λέξεων-εννοιών κάνει τα ταξίδια της σκέψης μας πιο μακρινά και πιο παραγωγικά και η φτώχεια τους κάνει τα νοητικά ταξίδια της πιο κοντινά και  πιο φτωχικά. 

Οι λέξεις και οι έννοιες
Λέγεται ότι κάθε λέξη αντιστοιχεί σε ένα και μόνο νόημα, υπάρχει δηλαδή τέλεια αναλογία ανάμεσα σε σημαίνον (λέξη) και σημαινόμενο (νόημα). Η ύπαρξη λέξεων και έννοιών δεν είναι δεδομένη και δεν υπάρχει πλήρης αντιστοιχία τους σε όλες τις ομιλούμενες γλώσσες. Αυτό είναι φυσικό γιατί δεν χρειάζονται όλες οι έννοιες παντού και πάντα. Κάθε κοινωνία δημιουργεί και χρησιμοποιεί λέξεις που φέρουν νοήματα που της είναι χρήσιμα για την εύρυθμη λειτουργία της. Έτσι, σε κάποιες γλώσσες δεν υπάρχουν καν λέξεις για κάποια νοήματα (η έννοια "αναλυτική σκέψη" είναι άχρηστη για τους
Sentinelese μία αυτόχθονη φυλή ψαράδων στον Ινδικό, άρα δεν θα έχουν και την αντίστοιχη λεξη) ή υπάρχουν πολλές λέξεις για ένα φαινομενικά ίδιο νόημα («χιόνι» για τους Εσκιμώους, «βροχή» για τους Άγγλους - στην Αγγλία βρέχει πολύ συχνά και οι Εσκιμώοι ζουν συνεχώς με χιόνι, η καθημερινή τους ζωή εξαρτάται από το τι ακριβώς βροχή ή χιόνι θα συναντήσουν όταν ανοίξουν την πόρτα τους για να βγουν έξω!).  Η ανάγκη διαφοροποίησης εννοιακών καταστάσεων -και όχι η γλωσσοπλαστική διάθεση της κοινωνίας- γεννά λέξεις που θα αναλάβουν διαφορετικά νοήματα για να διευκολύνουν λειτουργικότητες ζωής. Και λίγο παραπέρα, ο πολιτισμός και η φιλοσοφία των κοινωνιών αποτυπώνεται ιστορικά με τις λέξεις-έννοιες που διαθέτουν/συντηρούν/αναζητούν στην γλώσσα τους για να εκφραστούν.

Οι πολυχρηστικές λέξεις
Ας δούμε όμως τώρα το αντίθετο, το να φιλοξενούνται πολλές έννοιες στην ίδια λέξη, εδώ το  νόημα της πολυχρηστικής λέξης εκμαιεύεται από τα συμφραζόμενα. Συνήθως οφείλεται στην ίδια την γλώσσα (η κοινωνία που την χρησιμοποιεί δεν χρειάστηκε να διαφοροποιήσει λεκτικά παρεμφερείς έννοιες) ή στην προσωπική ένδεια λέξεων-εννοιών ενός ατόμου (αποτέλεσμα συνήθως μιας ελλειμματική παιδείας). Μπορεί όμως και να οφείλεται και σε κάτι διαφορετικό, και αυτό θα ήταν πράγματι ανησυχητικό… Θα μπορούσε να οφείλεται σε κάποια «ειδική» «εκπαίδευση» που θα μας εξοικειώσει στο να στριμώχνουμε συνεχώς όλο και περισσότερες έννοιες μέσα σε ίδιες-λίγες λέξεις. Σενάριο επιστημονικής φαντασίας; Άραγε το glossary chat  συμπτωματικά «ταιριάζει» στον μικρό χώρο συνομιλίας του fb; 

Οι πολυχρηστικές έννοιες
Το glossary chat δημιουργήθηκε για να εξυπηρετήσει επικοινωνίες μέσω κινητών (sms) και μέσω διαδικτύου (google-talk και chat σε διάφορα δίκτυα). Η λογική του είναι λίγος χώρος - σύντομος χρόνος, το αποτέλεσμα όμως της υιοθέτησής του ίσως να μην είναι μόνο αυτό. Τι θα συνέβαινε εάν κρατούσαμε την λογική του και εκεί που ο χώρος διαδικτυακής συνομιλίας δεν είναι δεσμευτικός (msn, skype) ή τι θα συνέβαινε εάν γενικεύαμε την λογική των συντμήσεων νοημάτων στον γραπτό μας λόγο; Δεν θα εκπαιδεύαμε και την σκέψη μας να εκφράζεται με νοηματικές συντμήσεις;  Αυτό που φαίνεται ανώδυνο στην διαδικτυακή ζωή ίσως να έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία όταν γενικευτεί και στην πραγματική μας ζωή. Αν μάθουμε να εκφραζόμαστε με συντμήσεις νοημάτων, σύντομα οι λέξεις-έννοιες θα μεταφέρουν όλο και λιγότερα νοήματα, και τα ίδια τα νοήματα θα γινόντουσαν επίπλαστα πολυχρηστικά - και αυτό θα έκλεινε και τους ήδη υπάρχοντες δρόμους της σκέψης. Τα ταξίδια του νου χωρίς να το θέλουμε θα γινόντουσαν εξαιρετικά κοντινά – ίσως και ταξίδια χιλιοστών, όσο χώρο δηλαδή πιάνουν τέσσερα κεφαλαία γράμματα κολλημένα το ένα δίπλα στο άλλο. 


Λέξεις Σκέψη και Διαδικτυακή επικοινωνία

Πριν λίγο καιρό στο συνθέαση γράφτηκε ότι οι σκέψεις είναι δικές μας και τις πάμε όπου μπορούμε και θέλουμε, δεν αναφερθήκαμε τότε σε πρόσθετα εμπόδια στην πορεία τους. Οι λέξεις φαίνεται να είναι οι λεξικολογικοί φορείς των εννοιών που διαχειρίζεται η σκέψη. Τα ταξίδια του νου φτωχαίνουν αν μειώσουμε τις ήδη κατεκτημένες στην αντίληψη τους έννοιες. 
Η υιοθέτηση συντομογραφημένων γραπτών προτάσεων ως γενικότερος τρόπος σκέψης στη ζωή μας, κόβει εκτός από λέξεις και δρόμους  στο σκέπτεσθαι. Δεν θεωρώ το glossary chat τυχαίο, δεν θεωρώ ότι απευθύνεται «στους νέους», θεωρώ ότι αφορά όλους μας και ότι στοχεύει τόσο στο επίπεδο επικοινωνίας μεταξύ μας όσο και στον τρόπο που ατομικά σκεφτόμαστε. Δεν θα κρατήσω τα λινκ του στα «αγαπημένα», μπορώ να τα βρω εύκολα την επόμενη φορά που θα αισθανθώ αδαής μπροστά σε κάποιο «LOL». Συνειδητά δεν θα υιοθετήσω την οποιαδήποτε γραφή του, όχι μόνο γιατί μιλάω ελληνικά αλλά και γιατί θέλω να διατηρήσω/αυξήσω τις λέξεις-έννοιες που θα ταξιδέψουν τον νου μου παντού. Δεν θέλω τους περιορισμούς σκέψης που μου επιβάλλει η σοκολατένια χρήση του. Αντίθετα θα προβληματιστώ για την μορφή επικοινωνίας που μου προτείνουν τα διάφορα κοινωνικά δίκτυα, διόλου τυχαία νομίζω… Σε λίγο θα στενέψουν κι άλλο την «συνομιλία» και θα φτάσουμε να γράφουμε με συνεχόμενα αποσιωπητικά, έτσι κι αλλιώς ίσως αυτό θέλουν, να μην έχουμε τίποτα να επικοινωνήσουμε μεταξύ μας, να «εννοούμε» και να «εννοούμε» και να «εννοούμε»… μέχρι να χάσουμε και το ίδιο νόημα. Σίγουρα το κάθε μέσο επικοινωνίας έχει τους κανόνες του, ίσως όμως ήρθε η ώρα να αναλογιστούμε το κόστος της εκπαίδευσής μας στην διαδικτυακή επικοινωνία - με αφορμή το glossary chat αλλά όχι σταματώντας σε αυτό. Άλλωστε είμαι σίγουρη πως όλοι θεωρούμε ότι το glossary chat «δεν μας αφορά». 



Η συνθέαση αυτή έχοντας αφορμή το glossary chat έγινε με επιτυχία αιτία προσανατολισμού της σκέψης μας σε θέματα που άπτονται της γραπτής επικοινωνιακής μας γλώσσας. 
Tα σχόλια των συνθεατών ανέδειξαν ως θέμα "το ζήτημα των γκρίκλις" 
και αυτό ίσως αποτελέσει «αφορμή» για επόμενη συνθέαση.

Σας ευχαριστώ πολύ όλους για την συμμετοχή σας στην συζήτηση!


Σταυρούλα Πανοπούλου 01.2011